Holowanie samochodu dostawczego nie jest automatycznie takim samym zadaniem jak zabranie auta osobowego na lawetę. Dostawczak może być wyższy, dłuższy i cięższy, a dodatkowo przewozić ładunek, który zmienia masę całkowitą i rozkład nacisku na osie. Jeśli pojazd jest po awarii lub kolizji, dochodzi stan kół, zawieszenia, hamulców oraz możliwość bezpiecznego załadunku.

Auto Chara oferuje pomoc drogową i holowanie samochodów dostawczych. Dla zlecającego najważniejsze jest przekazanie danych, które pozwolą dobrać właściwy pojazd pomocy drogowej. Sama informacja „to bus” jest zbyt ogólna. Dwa auta o podobnym wyglądzie mogą różnić się długością, wysokością i masą o tyle, że wymagają innego podejścia.

• Dlaczego masa dostawczaka ma znaczenie?
• Co zmienia ładunek w przestrzeni towarowej?
• Wysokość i długość podczas załadunku
• Stan kół, osi i zawieszenia
• Miejsce awarii może zmienić metodę działania
• Kiedy trzeba myśleć o przeładunku?
• Jakie dane przygotować dla pomocy drogowej?

Dlaczego masa dostawczaka ma znaczenie?

Pojazd pomocy drogowej ma określone możliwości techniczne i dopuszczalne obciążenia. Dlatego przed wysłaniem lawety trzeba wiedzieć, czy awarii uległ niewielki furgon, duży bus, pojazd z zabudową kontenerową, chłodnia czy inny samochód użytkowy. Masa własna i rzeczywista masa z ładunkiem wpływają na dobór transportera oraz sposób rozmieszczenia auta.

Nie należy opierać się wyłącznie na dopuszczalnej masie całkowitej zapisanej w dokumentach, jeśli kierowca wie, że samochód jest mocno obciążony lub przewozi ciężki towar. Dla transportu liczy się rzeczywisty stan pojazdu. Jeśli zleceniodawca zna przybliżoną masę ładunku, powinien ją przekazać.

Znaczenie ma też rozkład obciążenia. Towar ułożony głównie przy tylnej osi zmienia naciski i może wpływać na zachowanie uszkodzonego pojazdu podczas wciągania. Ciężki punktowy ładunek może też sprawić, że samochód jest znacznie bardziej obciążony z jednej strony.

Co zmienia ładunek w przestrzeni towarowej?

Ładunek powinien pozostać zabezpieczony również podczas holowania i transportu na lawecie. Awaria samochodu nie powoduje, że przestają działać zasady bezpiecznego przewozu towaru. Podczas wciągania na platformę, zmiany kąta i późniejszej jazdy ładunek może przesuwać się tak samo jak podczas normalnego hamowania czy skrętu.

Jeżeli towar jest luźny, uszkodzone mocowania albo doszło do kolizji, trzeba ocenić, czy zawartość przestrzeni ładunkowej nadal jest stabilna. Ciężki przedmiot przesuwający się podczas załadunku może zmienić środek ciężkości samochodu i utrudnić bezpieczne ustawienie go na transporterze.

Ogólne wytyczne dotyczące zabezpieczania ładunków wskazują na potrzebę utrzymywania ciężaru blisko osi symetrii i ograniczania możliwości przesunięcia do przodu, tyłu i na boki. W samochodzie dostawczym szczególnie ważna jest przegroda między przestrzenią ładunkową a kabiną i właściwe wykorzystanie punktów mocowania.

Wysokość i długość podczas załadunku

Dostawczaki występują w wielu wariantach wysokości i długości. Wysoki dach, kontener, chłodnia, zabudowa kurierska, winda załadowcza lub bagażnik dachowy mogą zwiększać całkowite gabaryty. Pojazd po ustawieniu na lawecie staje się jeszcze wyższy, dlatego trzeba uwzględnić trasę, wiadukty, bramy i inne ograniczenia.

Długość również ma znaczenie dla rozmieszczenia auta na platformie. Długi rozstaw osi i tylny zwis mogą utrudnić wjazd, szczególnie jeśli samochód ma nisko zawieszone elementy albo uszkodzony zderzak. Kąt najazdu może być ważniejszy niż sama masa.

W przypadku garażu podziemnego lub magazynu trzeba podać wysokość wjazdu. Standardowy pojazd pomocy drogowej może nie mieć możliwości dojechania bezpośrednio do auta. Wtedy sposób wydobycia trzeba zaplanować osobno.

Stan kół, osi i zawieszenia

Załadowany dostawczak z uszkodzonym kołem to trudniejszy przypadek niż sprawny pojazd, który po prostu nie odpala. Jeżeli koło jest zablokowane, oś uszkodzona, zawieszenie opadło albo pojazd stoi po kolizji, wciąganie na platformę musi uwzględniać ograniczoną możliwość toczenia.

Nie powinno się przeciągać zablokowanego koła po nawierzchni na długim odcinku. Opona i elementy zawieszenia mogą ulec dalszym uszkodzeniom. W zależności od sytuacji operator może potrzebować rolek, wózków lub innego sposobu podparcia.

Warto powiedzieć dyspozytorowi, czy samochód odpala, czy można ustawić skrzynię w pozycji neutralnej i czy działa hamulec postojowy. Przy automatycznej skrzyni lub elektrycznym hamulcu brak zasilania może dodatkowo utrudnić załadunek.

Miejsce awarii może zmienić metodę działania

Ten sam dostawczak wymaga innej organizacji na szerokim parkingu i innej na pasie awaryjnym, w centrum miasta czy przy rampie magazynowej. Liczy się przestrzeń do ustawienia transportera, bezpieczeństwo operatora oraz możliwość wykonania manewru bez blokowania ruchu.

Jeżeli auto stoi na autostradzie, zwykłe holowanie przez inny samochód jest zabronione. Potrzebny jest pojazd przeznaczony do holowania, który może usunąć pojazd do najbliższego wyjazdu lub MOP-u. Przy ciężkim dostawczaku z ładunkiem tym bardziej nie warto improwizować z przypadkowym pojazdem i linką.

Na terenie firmy lub magazynu ważna jest nośność nawierzchni, szerokość bramy i możliwość zawrócenia. Jeśli winda załadowcza pozostaje opuszczona albo samochód stoi bardzo blisko rampy, trzeba przekazać tę informację przed przyjazdem.

Kiedy trzeba myśleć o przeładunku?

Nie zawsze towar może pozostać w samochodzie do końca transportu. Jeśli masa auta z ładunkiem utrudnia dobór pojazdu, towar jest wrażliwy na temperaturę, musi dotrzeć na czas albo uszkodzenie nadwozia zagraża jego bezpieczeństwu, przewoźnik może potrzebować przeładunku do innego auta.

Decyzja powinna uwzględniać rodzaj towaru i warunki miejsca. Przeładunek na poboczu ruchliwej drogi może być niebezpieczny i niepraktyczny. Czasem lepiej najpierw przemieścić samochód do bezpiecznej lokalizacji, a dopiero tam przeorganizować ładunek.

Jeśli towar ma szczególny charakter, na przykład jest niebezpieczny, chłodniczy, bardzo ciężki lub wymaga specjalnego zabezpieczenia, trzeba zgłosić to od razu. Pomoc drogowa powinna wiedzieć, że zlecenie dotyczy nie tylko pojazdu, ale również ładunku, który wpływa na sposób działania.

Jakie dane przygotować dla pomocy drogowej?

• Markę, model i typ zabudowy samochodu dostawczego.
• Przybliżoną masę pojazdu i ładunku, jeśli jest znana.
• Wysokość, długość i dodatkowe elementy, takie jak winda lub bagażnik.
• Rodzaj awarii oraz stan kół, osi, kierowania i hamulców.
• Informację, czy towar jest zabezpieczony i czy wymaga szczególnego traktowania.
• Dokładne miejsce postoju oraz cel transportu.

Holowanie dostawczaka z ładunkiem wymaga dobrania pojazdu pomocy drogowej do rzeczywistej masy i gabarytów, a nie do samej nazwy kategorii pojazdu. Dobre zgłoszenie pozwala ograniczyć ryzyko, że dopiero na miejscu okaże się, iż samochód jest zbyt ciężki, zbyt wysoki albo ma zablokowane koło wymagające dodatkowego wyposażenia.

Warto również ustalić, czy samochód ma zabudowę, która zmienia jego środek ciężkości. Chłodnia, wysoki kontener, regały serwisowe albo ciężki sprzęt zamocowany na stałe mogą sprawić, że pojazd zachowuje się inaczej niż pusty furgon. Taka informacja jest przydatna przy wyborze platformy i ustawieniu auta podczas transportu.

Jeśli dostawczak stoi po kolizji, trzeba ocenić nie tylko koła, ale również drzwi przestrzeni ładunkowej. Uderzenie może odkształcić zabudowę i sprawić, że towar napiera na skrzydła. Otwieranie ich na poboczu bez wiedzy o położeniu ładunku może stworzyć dodatkowe zagrożenie. W razie wątpliwości lepiej pozostawić przestrzeń zamkniętą do czasu bezpiecznego postoju.

Przy pojeździe wyposażonym w windę załadowczą trzeba powiedzieć, czy winda jest złożona i sprawna. Uszkodzona lub opuszczona platforma może zwiększać długość samochodu i utrudnić najazd. Podobnie dodatkowe stopnie, haki, spojlery i elementy podwozia mogą ograniczać kąt wjazdu na lawetę.

Dla firm posiadających flotę warto przygotować prosty zestaw danych dostępny kierowcom: masa własna pojazdu, dopuszczalna masa, wymiary zabudowy, typ skrzyni i informacje o wyposażeniu. Podczas awarii kierowca nie musi wtedy szukać parametrów w internecie. Może od razu przekazać dyspozytorowi dane potrzebne do właściwego doboru sprzętu.

Jeżeli samochód jest bardzo obciążony, nie należy samodzielnie rozładowywać go na poboczu tylko po to, aby „zmieścił się na lawecie”. Przeładunek powinien być zaplanowany w miejscu bezpiecznym, z odpowiednim sprzętem i zabezpieczeniem towaru. Czasem właściwy transporter może zabrać pojazd z ładunkiem, a czasem lepsze będzie rozdzielenie obu problemów. Tę decyzję warto podjąć na podstawie konkretnych danych, nie presji czasu.

Jeżeli kierowca nie zna masy ładunku, przydatne mogą być dokumenty przewozowe, zlecenie dostawy albo dane z magazynu. Nie chodzi o idealną wartość co do kilograma, ale o uniknięcie sytuacji, w której pojazd zgłoszony jako „prawie pusty” w rzeczywistości przewozi kilka ciężkich palet. Im lepsze dane na początku, tym trafniejszy dobór pojazdu pomocy drogowej.

Po ustawieniu dostawczaka na platformie ładunek nadal powinien pozostać zabezpieczony w przestrzeni towarowej. Nie można zakładać, że laweta eliminuje siły działające podczas hamowania i zakrętów. W razie uszkodzenia pasów lub przesunięcia towaru warto naprawić zabezpieczenie przed rozpoczęciem dalszego transportu.

W przypadku auta należącego do floty warto również podać numer jednostki lub oznaczenie firmowe, jeśli kilka podobnych pojazdów pracuje w tej samej lokalizacji. Na dużym placu albo pod centrum logistycznym taka informacja ułatwia identyfikację właściwego samochodu i ogranicza nieporozumienia. Dobre zgłoszenie powinno pozwolić ekipie pomocy drogowej wiedzieć, czego szuka, zanim wjedzie na teren obiektu.

Przed rozpoczęciem transportu warto także sprawdzić, czy ładunek nie ogranicza dostępu do punktów mocowania samochodu. W zabudowach specjalnych elementy podwozia mogą być osłonięte zbiornikami, stopniami lub wyposażeniem. Operator powinien mieć możliwość wykorzystania właściwych miejsc do zabezpieczenia pojazdu bez zaczepiania pasów o przypadkowe elementy zabudowy.

Jeśli pojazd ma trafić do warsztatu, warto przed wyjazdem potwierdzić, czy warsztat ma miejsce na przyjęcie załadowanego dostawczaka. Brak przestrzeni do rozładunku może zmusić do kolejnego przestawiania auta. Ustalenie miejsca docelowego i sposobu obsługi ładunku przed transportem ogranicza ryzyko dodatkowego postoju po dotarciu na miejsce.